Koruma ve drenajda
merak edilenler.

Su yalıtımı ayrı bir katmandır

Drenaj suyu uzaklaştırır; su yalıtımı ise suyun yapıya girmesini önler. Koruma veya drenaj levhası, su yalıtımının yerini tutmaz. Levha ekleri de kendiliğinden su geçirmez bir sistem oluşturmaz.

Levha uygulamasından önce su yalıtımının tamamlanmış ve kontrol edilmiş olması gerekir.

Kalınlık tek başına seçim ölçütü değildir

Daha yüksek kabarcık veya daha kalın levha, her uygulamada daha uygun ürün anlamına gelmez. Uygulama yükü, yük altında su taşıma kapasitesi, temas yüzeyleri ve kullanım süresi birlikte değerlendirilir.

Duvar ve teras koşulları aynı değildir

Suyun hareketini sağlayan koşullar ve eğim değiştiği için düşey uygulamadaki deney değeri, yatay veya düşük eğimli uygulamaya doğrudan taşınmaz. Teras için o uygulamanın yüküne ve hidrolik koşullarına uygun veri istenir.

Toprak altında dayanıklılık

PP, polyesterde görülen hidroliz mekanizmasına karşı avantaj sağlar. Polyesterin su ve kimyasal ortam etkisiyle bozulma riski; ortamın kimyasına, sıcaklığa ve süreye bağlıdır. Yalnızca toprağa gömülmesi, her polyester ürünün uygunsuz olduğu anlamına gelmez; kullanım koşulları ve ürünün dayanıklılık verileri belirleyicidir.

PP için de oksidasyona karşı dayanıklılık ve uygun stabilizasyon önemlidir. Üzerinde PP yazması, tek başına hizmet ömrü garantisi değildir.

Beton, çimento ve kireç etkisi

Beton, çimento veya kireç etkisiyle alkali koşullar oluşabilen yerlerde PP–PES farkı önem kazanır. PP genellikle daha dirençli bir adaydır; ancak her PP keçenin her ortamda uygun olduğu varsayılmaz.

Taze beton, kireçle iyileştirilmiş dolgu veya kimyasal su teması varsa üreticiden bu koşula ait uygunluk bilgisi istenir. Tek bir pH değerinden hizmet ömrü çıkarılmaz.

Gramaj neyi gösterir?

Gramaj, bir metrekare keçenin ağırlığıdır. Tek başına suyu ne kadar geçirdiğini veya toprağı ne kadar tuttuğunu göstermez. Aynı gramajdaki iki keçe farklı davranabilir.

Gözenek açıklığı zemine uymalıdır

Gözenekler, su geçişi ile toprak tutulması arasındaki dengeyi etkiler. Daha küçük açıklık her zemin için daha iyi değildir; tıkanma ihtimali de değerlendirilir. Seçim, temas eden zeminin tane dağılımıyla birlikte yapılır.

Teknik föydeki O90 değeri tek başına bir kalite puanı değildir. Farklı deneylerle verilen O90 ve O95 değerleri doğrudan eşit kabul edilmez.

Killi ve ince taneli zeminlerde ek kontrol

İnce taneli ve suyla taşınabilen zeminlerde filtre uyumu ayrıca değerlendirilir. Gerekirse gerçek zeminle filtrasyon ve tıkanma deneyi istenir. Keçenin bulunması, sistemin tıkanmayacağını tek başına göstermez; zeminin tane dağılımı ve su koşulları proje sorumlusuyla paylaşılır.

Su geçirgenliği ile drenaj kapasitesi farklıdır

Keçenin su geçirgenliği, suyun keçeyi geçmesini anlatır. Drenaj kapasitesi ise suyun levhanın içinde tahliye yönüne taşınmasıyla ilgilidir. Keçenin iyi su geçirmesi, bütün sistemin yeterli kapasitede olduğunu tek başına göstermez.

Keçe için ISO 11058; geokompozitin düzlem içi akışı için ISO 12958 kapsamındaki sonuçlara bakılır. Deney koşulları sonuçlarla birlikte okunur.

Sahada su dökmek yeterli bir kontrol değildir

Dökülen suyun miktarı, basıncı ve numunenin hazırlanması kontrol edilmediğinde gözlemler karşılaştırılamaz. Bu işlem uzun süreli tıkanmayı da göstermez. Suyu hızlı geçirmesi, ürünü kabul etmek için yeterli değildir; beyan edilen su geçirgenliği standart deney raporuyla değerlendirilir.

FLOW üzerindeki keçe değiştirilirse

Filtre ile çekirdeğin birleşimi ve yük altındaki davranışı, tamamlanmış geokompozitin performansının parçasıdır. Üretici onayı olmadan başka bir keçeyle aynı performans varsayılmaz. Sonradan eklenen veya değiştirilen keçe için mevcut FLOW deney sonucu otomatik olarak kullanılamaz.

Belgeyi ürün ve deney koşullarıyla eşleştirin

Ürün koduyla eşleşen güncel teknik föy, varsa ilgili performans beyanı ve parti izlenebilirliği kontrol edilir. Deneyin hangi ürüne, yöne ve koşullara ait olduğu okunur. Farklı test yöntemleri veya farklı yüklerle verilmiş değerler eşdeğer kabul edilmez.

Görsel kontrol, filtrasyon performansını doğrulamaz. Lif türü veya performans konusunda şüphe varsa partiyle ilişkilendirilebilen belgeler ve gerektiğinde laboratuvar incelemesi istenir.

Renk ve dokunma yeterli değildir

Renk ve dokunma güvenilir bir kabul yöntemi değildir.

Suyla karşılaştırmalı ön gözlem

Saf PP sudan hafif, yaygın polyester türü PET sudan ağırdır. Ancak bitmiş keçede hava, liflerin birbirine tutunması ve yüzey işlemleri sonucu değiştirebilir. Aşağıdaki karşılaştırma bu fiziksel prensipten türetilmiştir; PP–PES karışımını saptama başarısı ve tespit sınırı doğrulanmış bir deney değildir.

Bütün keçe parçasının yüzmesi, içinde PES olmadığını göstermez. Amaç yüzde hesaplamak veya ürünü kabul ya da reddetmek değil, doğrulama gerektiren bir farklılığı belirlemektir. Kullanılan numune uygulamaya geri konulmaz.

1. Karşılaştırma hazırlayın: bileşimi bağımsız olarak doğrulanmış PP ve PES lif numuneleri ile incelenecek numuneyi, ayrı ve etiketli şeffaf kaplarda aynı temiz suyla karşılaştırın. Yalnızca üzerinde PP yazan başka bir ürün, doğrulanmış referans sayılmaz.
2. Keçeyi bütün olarak suya atmayın. Uygulanmamış bir numunenin farklı bölgelerinden lifler ayırın; levha parçaları ve yapıştırıcı bulaşığını karıştırmayın. Lifler ayrılamıyorsa bu gözlemden bileşim sonucu çıkarmayın.
3. Lifleri temiz bir araçla su yüzeyinin altına alın; görülebilen hava kabarcıklarını uzaklaştırıp serbest bırakın. Yalnızca yüzeyde duran kuru lifleri değerlendirmeyin. Bilinen PES de yüzeyde kalıyor veya lifler topaklanıyorsa karşılaştırma ayırt edici değildir.
4. Ayrılan liflerin davranışını farklı numune bölgelerinde tekrar gözleyin; kapları ve parti etiketini fotoğraflayın. Tekrarlanan bir farkta, yeni ve işlem görmemiş numuneyi bağımsız laboratuvara gönderin.

Dumanla kesin ayrım yapılamaz

“Siyah duman kesin PES gösterir” kuralı doğru değildir; PP’nin dahil olduğu olefin liflerinde de isli duman görülebilir. Erime, yanmanın sürmesi ve kalan malzemenin birlikte değerlendirilmesi bile yalnızca ön gözlem sağlar. Boya, katkılar, karışık lifler ve laminasyon yapıştırıcısı sonucu etkileyebilir.

Dumanı koklayarak teşhis etmeyin. Sahada açık alevle deneme yerine belge kontrolü ve gerektiğinde laboratuvar analizi kullanın.

Laboratuvardan hangi inceleme istenir?

Laboratuvara yalnızca “PP mi?” diye sormak yerine “PP dışında polyester veya başka lif var mı?” sorusu yöneltilir. Farklı bölgelerden alınan liflerde FTIR veya mikro-FTIR incelemesi istenebilir. Tek bir lifte PP bulunması, bütün keçenin saf PP olduğunu kanıtlamaz.

Karışım oranı gerekiyorsa laboratuvardan numuneye uygun nicel analiz istenir. ISO 1833-16, polyester dahil belirli liflerle PP karışımlarında PP kütle oranını belirleyen bir yöntemdir. Ön işlem, örnekleme ve yöntemin uygunluğunu laboratuvar belirler; kullanılan kimyasallarla sahada deneme yapılmaz.

Filtre yüzünün yönü

Toprakla temas eden perde duvarı uygulamasında FLOW’un filtre yüzü, suyun ve ince tanelerin geldiği dolgu tarafında yer alır. Diğer katmanların yönü ürünün uygulama detayına göre düzenlenir.

Bu kural keçesiz GUARD levhaya otomatik olarak uygulanmaz; ürün tipi ve onaylı kesit kontrol edilir.

Ek ve bindirme sürekliliği

Modelin kenar yapısı, filtre payı ve uygulama yönü bindirme detayını belirler. Ek yerinde filtre sürekliliği sağlanmalı ve toprak drenaj boşluğuna girmemelidir. Uygulamadan önce ilgili ürünün güncel bindirme detayı istenir; tahmini bir ölçüyle başlanmaz.

Üst kenarın kapatılması

Açık kenardan dolgu ve artıkların drenaj boşluğuna girmesi önlenmelidir. Üst bitiş, ürünün bitiş profili veya onaylı eşdeğer detayıyla çözülür. Son dolgu kotu ile bitiş detayı birlikte kontrol edilir.

Su yalıtımını zedelemeyen sabitleme

Tespit yeri ve elemanı, su yalıtımını zedelemeyen onaylı detayla belirlenir; rastgele çivileme veya vidalama yapılmaz. Özellikle yalıtımın suya maruz kalan bölgesindeki sabitleme çözümü uygulama sorumlusuna teyit ettirilir.

Dolgu sırasında ürünün korunması

Levhanın ve keçenin yerinden kayması, yırtılması veya ezilmesi önlenmelidir. Dolgu malzemesi, serme ve sıkıştırma yöntemi projeye uygun olmalıdır. Kapanacak detaylar dolgu öncesinde kontrol edilir.

Yeraltı suyu, yağıştan ayrı değerlendirilir

Yağışa bağlı yüzey suyu ile yeraltından gelen sürekli su farklıdır. Yeraltı suyu seviyesi basınç hakkında bilgi verir; suyun debisini bulmak için zemin ve beslenme koşulları da gerekir.

Yeraltı suyu veya sürekli su girişi varsa hesaplayıcının yağış sonucuyla ürün yeterliliğine karar verilmez.

Drenaj, su basıncını kendiliğinden sıfırlamaz

Çıkışın tıkanması, geri tepme veya sistemin kapasitesinin aşılması değerlendirilmelidir. Perde basıncı ön hesabında, drenaj bulunduğu gerekçesiyle su basıncı azaltılmaz.

20 kPa hangi koşulu ifade eder?

20 kPa, akış ölçülürken numuneye uygulanan yüzeye dik basınçtır. Ürünün basma dayanımı veya doğrudan izin verilen gömülme derinliği değildir.

Drenaj hesaplayıcısındaki rijit/yumuşak temas, i = 1 ve 20 kPa koşulları sabittir. Farklı koşullara aynı sonuç taşınmaz.

Yağış miktarı, süre ve toplama alanı

Yağış için 1 kg/m² su, yaklaşık 1 mm yağışa eşittir. Toplam miktarın yanında yağışın ne kadar sürede düştüğü de gerekir. Günlük toplam, kısa süreli sağanak şiddetini tek başına göstermez.

Hesapta duvar yüzeyi değil, suyu bu drenaja ulaşan toplama alanı girilir. Alanın tamamından aynı oranda su gelmesi beklenmez.